Grbavica je naselje koje se intenzivno razvija nakon Drugog svjetskog rata, posebno tokom perioda Socijalistička Jugoslavija. Tada dolazi do urbanizacije Sarajeva, izgradnje stambenih blokova i naseljavanja stanovništva kako iz Sarajeva i BiH tako i iz ostalih dijelova Jugoslavije.
U tom procesu, jasno je da su se ljudi doseljavali iz svih republika pa tako i veliki broj Srba, posebno onih koji su radili u državnim službama, vojsci ili policiji. Nije nikakva tajna da je značajan broj njih imao visoke pozicije u tadašnjem sistemu, posebno kroz vojno-državne strukture, te da je postojalo i sistemsko naseljavanje kadrova u Sarajevo, naročito u dijelove poput Grbavice koji su bili vezani za vojnu infrastrukturu i strateške tačke grada. Grbavica, zbog blizine kasarni i važnih objekata, postaje jedno od naselja gdje je taj sloj stanovništva bio primjetan.
Srpsko stanovništvo u Sarajevu je rezultat doseljavanja kroz različite historijske periode, posebno u vrijeme industrijalizacije i socijalističkog sistema, kada su mnogi dolazili trbuhom za kruhom iz raznih krajeva države, a pogotovo ruralne sredine. Oni nikada nisu bili starosjedioci grada, već su u velikom broju doseljavali u Sarajevo, najčešće iz ruralnih krajeva, u potrazi za boljim životom.
Ali onda dolazi raspad države i Opsada Sarajeva – i tu se stvari radikalno mijenjaju.
Važno je reći:
Dio stanovništva srpske nacionalnosti ostaje u Sarajevu i brani grad
Dio odlazi pod pritiskom, strahom ili propagandom
Dio se priključuje strukturama koje su držale opsadu
Nakon rata, posebno poslije Dejtonski mirovni sporazum, dolazi do masovnog iseljavanja Srba iz dijelova Sarajeva koji su vraćeni pod kontrolu Federacije. I tu dolazimo do jedne bitne stvari koju mnogi prešućuju:
Veliki broj ljudi je otišao organizovano i pod utjecajem tadašnjih političkih i vojnih struktura, uz priču da im „nema života tu“, da će „biti ugroženi“ i da ih „čeka bolji život negdje drugo“.
Realnost?
Mnogi su kasnije shvatili da su napustili stanove, poslove i grad u kojem su živjeli decenijama — zbog straha koji je dobrim dijelom bio politički kreiran.
Grbavica je u tom periodu prošla kroz ogromnu transformaciju:
od okupiranog dijela grada
do ponovne integracije
do naselja kakvo danas poznajemo
Danas je to mjesto gdje opet žive ljudi različitih pozadina, i gdje je svakodnevnica puno normalnija nego što bi se dalo zaključiti iz ratnih narativa.
Dio stanovništva srpske nacionalnosti ostaje u Sarajevu i brani grad
Veliki broj ljudi je otišao organizovano i pod utjecajem tadašnjih političkih i vojnih struktura, uz priču da im „nema života tu“, da će „biti ugroženi“ i da ih „čeka bolji život negdje drugo“.
od okupiranog dijela grada